Pola miliona ljudi potpisalo peticiju za međunarodnu istragu o “nasilnom prekidu protesta”

Zbog sumnje da je srbijanska vlast u subotu upotrebom zakonom nedozvoljenog elektronskog oružja razbila jedan od najmasovnijih mirnih antivladinih protesta u istoriji Beograda podignute su u međuvremenu na viši nivo zahtjevima za nezavisnu međunarodnu istragu, dok najviši državni zvaničnici kategorički poriču odgovornost.

Pokrenuta je peticija kojom se od izvjestilaca za ljudska prava Ujedinjenih nacija (UN), Savjeta Evrope i OEBS-a zahtijeva “međunarodna istraga incidenta protiv mirnih demonstranata”, koju je za manje od 24 sata potpisalo više od pola miliona ljudi iz Srbije, regiona i građana Srbije te njihovih prijatelja širom svijeta, javlja Hina.

Nerazjašnjene okolnosti

U peticiji se navodi da je Srbija potpisnica međunarodnih povelja i konvencija koje je obavezuju da svojim građanima “garantuje pravo na mirno okupljanje i izražavanje mišljenja”, te da “upotreba sredstava prisile koja mogu izazvati trajne zdravstvene posljedice u mirnodopskim okolnostima predstavlja ozbiljno kršenje ovih normi”.

Na protest “15. za 15.” sve građane Srbije pozvao je studentski pokret nakon tri i po mjeseca blokade fakulteta na sva četiri državna univerziteta, zahtijevajući političku i krivičnu odgovornost za smrt 15 ljudi u padu nadstrešnice na renoviranoj zgradi novosadske željezničke stanice 1. novembra prošle godine.

Višesatni skup na centralnim beogradskim ulicama prekinut je pod još uvijek nerazjašnjenim okolnostima u trenucima dok je 15-minutnim ćutanjem na Trgu Slavija odavana počast poginulima u novosadskoj tragediji. Na skupu je, prema procjeni policije, bilo oko 107.000 ljudi, dok organizacija Arhiv javnih skupova tvrdi da ih je bilo između 275.000 i 325.000, uz mogućnost da je taj broj i veći.

Na desetinama video-snimaka kojima su nakon incidenta preplavljene društvene mreže vidi se panično reagovanje mase okupljene na ulicama, a učesnici tvrde da je pomutnja izazvana čudnim zvukom, zvučnim topom ili nekim sličnim sredstvom za razbijanje demonstracija.

Studentski redari su nakon tog incidenta, kao i nekoliko kamenica i boca bačenih iz parka u kojem su pod zaštitom policije bile pristalice srbijanskog predsjednika, poskidali svoje fluorescentne prsluke i objavili da to više nije studentski protest, nakon čega su se studenti povukli na svoje fakultete.

Srbijanski MUP ubrzo je demantovao upotrebu zvučnog topa, tvrdeći da su to dezinformacije, odgovornost vlasti je potom demantovao i predsjednik Srbije Aleksandar Vučić, a u nedjelju i Ministarstvo odbrane. Srbijansko tužilaštvo pokrenulo je istrage ko širi dezinformacije u javnosti, prenosi Avaz.

Pokrenuti zahtjevi

Međutim, incident je u međuvremenu izazvao lavinu zahtjeva da nadležne državne institucije, počevši od republičkog javnog tužioca, utvrde i objasne šta se zaista dogodilo i čime je izazvana pomutnja i posljedice po učesnike skupa.

Mnogi od njih su se, prema izvještajima medija i svjedočenjima iz ljekarskih ordinacija, javili za medicinsku pomoć sa simptomima glavobolje, vrtoglavice, mučnine i slabljenja sluha.

Već u nedjelju uslijedio je talas zahtjeva opozicionih stranaka, nevladinog sektora, građanskih pokreta i inicijativa da se, osim na razini domaćih institucija počevši od državnog tužilaštva, pokrene i međunarodna istraga.

Srbijanski predsjednik Vučić danas je ponovo, u video-snimci na Instagramu, tvrdi da je “najveća laž” vezana uz protest 15. marta navodna upotreba zvučnog topa ili bilo kog sličnog sredstva, što je “pod punom materijalnom i krivičnom odgovornošću” ponovio i ministar unutrašnjih poslova Ivica Dačić.

-Neka to oni kažu za pet ili 10 dana, kad god. Za istoriju treba da ostane da se vidi kako su lagali i N1 i lažni proFesori, rektor i svi ostali – rekao je Vučić novinarima u Beogradu.

Vučić je poručio da će morati da odgovaraju svi oni koji obmanjuju javnost i lažu o zvučnom topu, dodajući da su tvrdnje o njegovoj upotrebi demantovali MUP, BIA i Vojska Srbije.

Ponovio je da će sutra ili prekosutra ići u Brisel i razgovarati sa generalnim sekretarom NATO Markom Ruteom i evropskom komesarkom za proširenje Martom Kos, a pet dana kasnije i sa predsjednikom Evropskog savjeta Antoniom Koštom i predsjednicom Evropskog savjeta Ursulom Fon der Lajen.

On je rekao da će jedna od glavnih tema njegovih razgovora u Briselu, uz sve težu situaciju u BiH i Republici Srpskoj, biti i tvrdnje o upotrebi zvučnog topa na protestu.

-Razgovaraćemo o tome što se prave blesavi i neće jasno da kažu da nije bilo zvučnog topa. To zna svaki poluekspert, a ne ekspert. Kao što je australijski ekspert jasno rekao da je reč o laži i da nema nikakvog zvučnog topa  naveo je Vučić.

Vučić je ponovio da Vojska uopšte nema zvučni top i pozvao sve one koji ga pominju da prestanu da lažu.

”Spremni smo na međunarodnu istragu”

Premijer u ostavci Miloš Vučević istakao je spremnost zvaničnog Beograda da zatraži nezavisnu istragu američkog FBI-a i ruske Federalne službe bezbjednosti (FSB) “da dođu i sprovedu istragu”.

-Spremni smo na međunarodnu istragu nakon lažnih navoda da je upotrijebljeno neko oružje, za koje policija kaže da nije bilo ni na ulici, niti je korišteno – rekao je Vučević na konferenciji za novinare u vladi Srbije, na koju su selektivno pozvani provladini mediji.

Upotrebu je negirala i Bezbednosno-informativna agencija (BIA), nazivajući tvrdnje o korištenju zvučnog topa “besprizornim lažima”.

U međuvremenu se nižu zahtjevi da se cijeli slučaj dodatno podigne na međunarodni nivo, opozicioni pokreti pišu generalnom sekretaru UN-a i predsjedniku Generalne skupštine UN-a, dok su pojedine parlamentarne opozicione stranke podnijele krivične prijave kojima se zahtijeva odgovornost za napad na prosvjednike i izazivanje panike zvučnim efektima.

”Ako nije zvučni top, šta jeste?”

Studenti u blokadi su, prateći prepucavanja u medijima i tvrdnje najviših državnih zvaničnika, poslali vrlo jednostavnu poruku u emisiji “Utisak nedjelje”: -Ako kažete da nije zvučni top, onda nam recite šta jeste i ko je to i zašto iskoristio protiv učesnika mirnog protesta.

Studenti beogradskih fakulteta u blokadi danas poslijepodne protestuju ispred Ministarstva zdravlja, zahtijevajući “istinu i pravdu” za sve učesnike protesta koji imaju simptome mučnine, glavobolje, vrtoglavice ili slabljenja sluha